Dermatolog Dr. Güneş Ertürk’e mevsim geçişlerinde yaşadığımız cilt sorunlarını nasıl çözeceğimizi ve bu ara hangi güzellik uygulamalarının popüler olduğunu sorduk. Ertürk’ten ışıl ışıl bir cilt için öneriler de aldık: “Kivi yerken bir parçasını da yüzünüze sürün, 10 dakika bekletip yıkayın. Pirinci içinde beklettiğiniz suyu tonik gibi kullanın.”

Evde yapabileceğiniz özel maskeler… Cilt bakımı yaparken dikkat edilmesi gereken ipuçları… Cildi içten ve dıştan beslemenin yolları… Dolgu, botoks, net çene hattı gibi enjeksiyonları yaptırmadan önce bilmeniz gerekenler… Dermatolog Dr. Güneş Ertürk, ‘Genç ve Güzel Kalmanın 50 Yolu’ (Hürriyet Kitap) adlı kitabında bu alandaki bilgi ve tecrübelerini bir araya getirdi. Ertürk “Düzenli egzersiz yapmak, kemik ve kasları sağlıklı tutarak net yüz hatlarına katkıda bulunuyor. Yüz yogası ve yüz masajı da çok faydalı” diyor.

Bu dönem hangi Güzellik trendleri revaçta?

‘Net çene hattı’ (jawline), kontürlü yüz görünümü, kalkık kaşlar ve ip askı uygulamaları çok moda. Estetik uygulamalar dozunda yapılırsa işe yarıyor ve doğal duruyor. Küçük dokunuşlar hem daha çekici olmayı hem de genç kalmayı sağlıyor. Bunu fark eden çok sayıda insan var. Doğal göründükleri için işlem yaptırdıkları da anlaşılmıyor.

Cilt bakımında en çok merak edilen konular neler?

Dolgu ne? Botoks zehir mi? Cilt yenileme nedir? Kendimize iyi bakmanın genç ve güzel kalmak için ne kadar önemli olduğu ortaya çıktı. Yediklerimiz, içtiklerimiz, egzersiz, maskeler, kremler, cilt bakım rutinleri, yüz yogası… Genç kalmak adına edindiğimiz tüm alışkanlıklar sağlıklı kalmamızı da sağlıyor.

Kolajen takviyelerini son dönemde çok duyar olduk. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Yüzümüzde yorgunluk ve yaşlılık belirtileri kolajen miktarının azalmasıyla gerçekleşiyor. Bahsettiğiniz takviyeler bu nedenle çok faydalı; cilde nem veriyor, saçları güçlendiriyor, bağırsak duvarını koruyarak cilt hastalıklarına yatkınlığı da azaltıyor. Kolajen kaybını azaltmak için yılda iki kür halinde üç ay kolajen takviyesi alınabilir. Kolajenden zengin et, tavuk, balık, kemik suyu ve yumurta yemekte, içerden kollajen yapımını teşvik eden C vitamini ve antioksidandan zengin sarı, kırmızı, mor, yeşil yapraklı sebze ve meyve tüketmekte de fayda var.

‘Genç ve Güzel Görünmenin 50 Yolu’ kitabınızda omega-3’ün faydalarını da anlatıyorsunuz.

Evet; sivilce, leke, akne rozase, kuruluk, hassasiyet ve egzama sorunu olanların omega-3 alması faydalı olur. Bunun için ceviz, keten tohumu, yeşil sebzeler ve yağlı balıklar tüketin.

Sağlıklı bir cilt için ne yapmalıyız?

Cildin yapısına uygun, aynı zamanda güneşten koruyucu, antioksidan, vitamin ve peptidli kremleri tercih edin. Alkol, sigara ve şeker yüzümüzün can düşmanı. Un, kızartma ve katkı maddeli ürünlerden de uzak durun, bol su için. Düzenli egzersiz yapmak kemik ve kasları sağlıklı tutarak net yüz hatlarına da katkıda bulunuyor. Yüz Yogası ve yüz masajı faydalı. Alkol, sigara ve şeker yüzümüzün can düşmanı.

Bahardayız, mevsim geçisinde ciltte ne gibi sorunlar olabilir?

Yüzü hassas olanların şikâyetleri artabilir, aşırı kızarıklık, gerginlik hissi ve deri dökülmeleri olabilir. Cildi güneşten korumak, yatıştırıcı dermokozmetik kremler kullanmak, yüzü aşırı yıkayıp kurutmamak önemli. Alerjiyi uyaracak beslenme şeklinden uzak durmak ve iyi bir uyku düzeni de şart.

Erkekler ne gibi sorunlar yaşayabilir?

Saçlı deri, yüz ve göğüs bölgesinde kızarıklık ve kepeklenme görülür. Kepek etkili şampuan, losyonlar ve yüz için nemlendirici kullanılmalı. Bir tatlı kaşığı Hindistan cevizi yağıyla bir silme çay kaşığı karbonat tozunu karıştırıp saçlı deriye masaj yapabilir, 10 ila 30 dakika bekletip yıkayabilirler.

Özellikle bu mevsim için bir bakım kürü önerir misiniz?

Yağlı ciltler ayçiçekyağına 1 ila 3 damla limon yağı damlatarak geceleri yüzlerine sürebilir. Karma ciltliyseniz, ayçiçekyağı ve üzüm çekirdeği yağını karıştırın, 2-3 damla çörekotu yağı da ekleyip gece sürün. Çok kuru ve sivilce olmayan bir cildiniz varsa, Hindistan cevizi yağı ve kabak çekirdeği yağını karıştırdıktan sonra 2-3 damla kantaron yağı ilave edip yüzünüze sürebilirsiniz.

Özel karışımlar hazırlamaya ilgisi ve zamanı olmayanlar için de öneriler alabilir miyiz sizden?

Evde yapabileceğimiz en basit şey; kayısı, üzüm veya kivi gibi meyvelerin bir parçasını yüzümüze sürüp 10 dakika bekletip durulamak. Meyveler, içerdikleri vitamin, mineraller ve meyve asitleriyle cildin parlaklığına katkıda bulunur. Pirinç pilavı yaparken beklettiğimiz pirincin suyunu tonik gibi yüzümüze sürebiliriz. Yoğurt suyuna 2-3 damla limon suyu ve biraz zeytinyağı ekleyerek yaptığımız karışımı da yine yüzümüzde 20 dakika bekletebiliriz. Aydınlık bir cilt için güzel bir formüldür.

“Artık bilgiye ulaşmak çok kolay ama bir o kadar da bilgi kirliliği ve kafa karışıklığı var. Benim için deneme yanılmalar bitti, bilgi ve tecrübelerimi aktarmak istediğim için kitap yazmaya karar verdim. ‘Genç ve Güzel Kalmanın 50 Yolu’nda evimizde cilt bakımı için yapabileceklerimiz, güneşten korunma, krem içerikleri, cilde ve yüze faydalı beslenme şekilleri, maske tarifleri hakkında ipuçları veriyor; dolgu, botoks, radyofrekans cilt yenileyici enjeksiyonları da anlatıyorum.”

Lazer ile yapılan cilt tedavilerinin yan etkileri nelerdir?

Aktif sivilcelerin olduğu dönemde lazer tedavisinin uygulanmaması gerektiğini söyleyen Dermatoloji Uzmanı Doktor Güneş Ertürk, lazer ile cilt yenileme tekniklerinden bahsetti.
Lazer ile cilt yenileme yöntemi kullanılarak derin ve yüzeysel izler hafifletilebilir. Sivilce izlerinin tedavisinde kullanılan lazer yöntemi ikiye ayrılır.

1.Cildi soyarak yenileyen lazerler (ablative laser) ile sivilce – akne izi tedavisi

Ablative laserler derinin üst tabakasını soyarak etkili olurlar. Ayrıca derideki kollajenin yapımını uyardıkları düşünülmektedir. Derinin yenilenmesi ile sivilce izleri azaltılmaktadır. Bu amaçla CO2 lazer Erbium (YAG) lazer kullanılır.

Diğer soyma yöntemlerine göre (dermabrazyon, kimyasal peeling – soyma) üstünlüğü, lazer ile soyma derinliğini kontrol edebilmenin mümkün olmasıdır. Diğer soyma tekniklerinde derinin alt tabakalarına kontrollü bir şekilde inmek daha zordur. Bunun dışında dermabrazyon yöntemindeki etkiler, operasyon öncesi ve sonrası bakım ve yan etkiler aşağı yukarı aynıdır.

Lazer tedavisi ne zaman uygulanmalı?

Lazer ile cilt yenileme isotretinoin kullananlarda ve kullanım bittikten sonra 6 ay içerisinde tedavi olarak kullanılamaz. Aktif sivilcelerin olduğu dönemde lazer tedavisi uygulanmamalıdır. Sivilcelerin çoğalmasına neden olabilir.

Lazer ile cilt soyma işlemi de koyu tenli kişilerde risklidir. Deride soyulan bölgelerde renk koyulaşması veya açılması olabilir. Bu yüzden yaz aylarında yapılmamalı, güneşten korunmaya özen gösterilmelidir.

Lazer ile cilt yenileme işleminden sonra cilt kızarır ve şişer. Bu iyileşme döneminde doktorunuz size iyileşmeyi kolaylaştıran merhemler ve bandajlar önerecektir. Lazer ile cilt yenileme sonrasındaki kızarıklık birkaç ay devam edebilir. Lazer tedavisinden sonra uzun süre güneşten kaçınmalıdır. Ayrıca günlük olarak güneşten koruyucu krem özenle kullanılmalıdır.

Lazerin yan etkileri arasında, derin izler, koyu veya açık renkli lekelenme infeksiyon, Herpes virüs infeksiyonunda yayılma sayılabilir.

2. Cildi soymadan yenileyen lazerler (non-ablative laser) ile sivilce – akne izi tedavisi

Bu yöntemde kullanılan lazerler üst deriyi soymadan, derinin alt tabakalarını etkileyerek sivilce izi tedavi etmektedirler. Kollajenin ısınmasını sağlayarak cildi gerdikleri böylece sivilce izlerinin azaldığı düşünülmektedir. Ofis şartlarında uygulanabilen bu yöntemler çok yenidir.

Cildi Soymadan Yenileyen Lazerler

• IPL
• Fraksyonel lazer
• 1450-nm diode lazer
• 1540 nm Erbium: Glass lazer
• 1320 mn Nd: YAG lazer
• Pulsed –dye lazer (585-595 nm)
• Q-switched 1064 nm Nd:YAG lazer
• Long pulsed 1064 nm Nd:YAG lazer
• LED

Cildi Soymadan Yenileyen Lazer Olmayan Sistemler

• Plasma
• Radyofrekans

Bu lazer uygulamaları ile sivilce izlerinde %30-70 azalma olduğu belirtilmiştir. Akne (sivilce) iz tedavileri 2-4 hafta aralıklarla ortama 5 seans yapılmalıdır.

Yaz tatilinde güneşten çok etkileniyoruz. Sağlıklı bir ciltle yaz tatili geçirmek için neler yapılmalı?

Güneşin UVA ve UVB ışınları tüm yıl boyunca zararlıdır. Ancak yazın ışınların yoğun olması, park ve kumsal gibi açık alanlarda çok zaman geçirilmesi nedeniyle daha da zararlı hale gelir. Yazın yağlı ciltler ter ve nemin etkisiyle daha çok yağlı ve sivilceli hale gelebilir. Kuru ciltler daha çok kuruyarak renk tonu bozulabilir. Lekeleri olanların lekeleri artabilir. Ayrıca yoğun ultraviyole ışınlarına maruz kalmak kırışıklık, sarkma, leke, kılcal damar ve cilt kanseri riskini arttırır. Çünkü güneş ışınları mitokondri hasarı ve DNA hasarı yapmaktadır. Tüm bunlardan korunmak için düzenli olarak en az 30 veya 50 faktörlü güneşten koruyucu kullanılmalıdır. Güneşten koruyucu cilt tipine (yağlı, karma, hassas, kuru) uygun olmalıdır.

Yine cilt tipine uygun düzenli nemlendirici kullanımı cildi besleyerek koruma altına alır. Nemlendiricilerin antioksidan, vitamin ve peptid içermesi çok daha faydalı olacaktır. Gündüz güneşli saatlerde bitkisel maske, bitkisel peeling, doğal yağlar, kolonya, parfüm asla kullanılmamalıdır. Leke ve kılcal damar artışına sebep olabilir. Doğal yağlar gece saatlerinde kullanılabilir. Hanımlar yaz aylarında ağır makyaj yapmaktan kaçınılmalı. Cildi yoğun kapatan makyaj gözenekleri tıkayarak ‘komedon’ denilen yağ butonlarına, isilik görünümlü akneye ve sivilceye sebep olabilir. Akne tedavisi görenler ilaçlar nedeniyle güneşten daha fazla zarar görürler. Bu nedenle tedavi gören akne hastaları akneli ciltlere uygun güneşten koruyucu kullanımına çok dikkat etmeli ve uzun süre güneş altında kalmamalıdırlar. Yaz aylarında yüz bölgesine yapılan ağda türü uygulamalarda dikkatli olunmalı, gündüz saatlerinde yapılarak güneşe maruz kalınmamalıdır. Lekelenme riski söz konusu olabilir.

Güneş koruyucuları cildi tam olarak korur mu peki?

Güneşten koruyucuya güvenip güneşe uzun süre maruz kalmak cilde aşırı zarar vermektedir. Hiçbir koruyucu cildi sürekli ve yüzde yüz koruyamaz. Bu nedenle şapka, gözlük kullanımı, gölgede kalmak, koruyucu giysi kullanımı da önemlidir. Ayrıca dışarda gözlük kullanmak ultraviyoleyi keserek, gözün kısılma mimiğini azaltarak göz çevresi kırışıklığına engel olur. Yaz aylarında temel vitaminler, C vitamini, antioksidan zengini besinlerle beslenmek güneş ışınlarının verdiği zararı azaltır. Mevsim meyveleri, narenciye, sebzeler, deniz ürünlerinden zengin beslenilmelidir. Kollajen üretimini destekleyerek ve mikropsuz iltihap (enflamasyon) azaltarak cildin güzel kalmasına katkıda bulunurlar. Yeterli su tüketimi de önemlidir.

Hem tansiyonun düşmemesini sağlar hem de cildi nemli tutarak kırışmasını önler. Çok şekerli, kızartmalı, kavurmalı, yağlı beslenme şekli hücrelerde glikasyonu yani şekerlenmeyi artırarak hücre yaşlanmasını artırır. Erken kırışma ve sarkmaya neden olur. Yaz aylarında glikasyon ultraviyole hasarı ile birleşerek hücrelere daha fazla zarar verir. Bu nedenle yaz aylarında hafif beslenme şekli hücre yaşlanmasını önlemek için çok önemlidir.

Peki, ya çocuklar ve gençler? Yaz tatili boyunca güneşin altında oyun oynuyorlar. Onların cildi ise çok hassas. Neler önerirsiniz?

Çocuklar ve gençler güneş ışınlarına daha hassastırlar ve daha çok zarar görürler. Ciltteki güneşe ait zararların % 80’ninin 18 yaşından önce oluştuğu kabul edilmektedir. Bu nedenle daha özenle korunmaları gerekir. Saat 11-16 arası güneş ışınlarına çok maruz kalmamalı, çocuklara uygun yapılmış daha az kimyasal içeren güneşten koruyucu kullanmalıdırlar. Akneye eğilimi olan ergenlik çağındaki çocuklarda akneli ciltlere özel yapılmış koruyucu kullanılmalıdır. Deniz ve havuz sonrası tekrar edilmelidir. Güneş yanıkları ve güneş çarpmasına karşın çok uzun saatler güneş altında kalınmamalıdır. Bol su almalı, cildi içerden koruyan vitamin ve antioksidan zengini meyve ve sebze ağırlıklı beslenmelidir. Omega 3 desteği alınabilir. Alerjik ciltli çocuklarda duş sonrası nemlendirici kullanımı alerjik egzema ataklarını önler. İsilik oluşumuna karşı çinkolu losyonlar, güneş yanığına karşı hidrokortizon ve pantenol, hamamelis virginiana içeren kremler yedek olarak bulundurulmalıdır.

Yazın tatile çıkmadan önce cildi hassaslaştıran ve incelten bakım ürünleri kullanılmamalıdır. Ayrıca cildi hassas hale getiren soyucu medikal işlemlerden kaçınılmalıdır. Günümüzde binalara ve otomobillere hapsolmuş şehir hayatı, hava kirliliği, ileri yaşlarda olmak yeterli D vitamini alınımını engeller. Yaz ayları D vitamini almak için en önemli fırsattır. Yeterli D vitamini almak için yazın 11-15 arası 15-20 dakika kollar veya bacaklar kadar alanların (yüz ve boyun değil) güneşe maruz kalması yeterli D vitamini alınmasını sağlamaktadır. Bundan fazlası cilde zarar vermektedir.